Logor u Nišu

Prvi proboj iz nacističkog logora Trećeg rajha u Evropi odigrao se u Nišu. Bekstvu je predhodilo saznanje da će zatočenici biti streljani jer je u borbama sa partizanima, južno od Leskovca, stradalo više destina Nemaca. U to vreme na snazi je bila odluka “sto civila za jednog Nemačkog vojnika”.

“U bekstvu koje se odigralo u večernjim satima 12.februara 1942. u vreme večernje šetnje  učestvovali su zatočenici iz soba 11 i 12 od kojih je većina sutradan trebalo da bude prozvana za streljanje. Prvobitni plan je bio da odmah po izlasku iz zgrade jurnu na kapiju koja je inače bila slabo čuvana. Međutim, odmah po izlasku videli su da su Nemci kod kapije postavili mitraljeze tako da je taj deo plana propao. U očaju Branko Bjegović je dao naredbu da se beži preko žica”, kaže istoričar i kustos Narodnog muzeja u Nišu Nebojša Ozimić za SE serbianews.

Od 147 logoraša 105 je uspešno pobeglo dok su 42 ili ubijena metkom ili ostali na žicama.

Tačan broj ljudi koji su prošli kroz ovaj logor od njegovog osnivanja ne može se utvrditi jer su, prema rečima Ozimića, Nemci celokupnu arhivu logora spalili pretposlednjeg dana boravka u njemu.

“Od septembra 1941, kada je logor osnovan do 14.septembra 1944, kada je  rasformiran, kroz ovaj kompleks je prošlo između 30.000 do 35.000 zatočenika”, rekao je Ozimić

Logor u Nišu
Foto: Privatna arhiva

On dodaje, da je logorski kompleks pre rata je koristila Vojska Kraljevine Jugoslavije. Glavna logorska zgrada je podignuta 1930. i bila je kasarnaska zgrada konjičkog puka ”Obilić” sve do kapitulacije Kraljevine Jugoslavije. U taj kompleks smešteni su, u periodu april-jun ratni zarobljenici od kojih je veći broj pušten kućama posredstvom Društva Crvenog krsta.

Logor na Crvenom krstu, danas Memorijalni kompleks ‘’12. februar” od 1967. ima stalnu postavku i svakodnevno je otvoren za posetioce.

“Činjenica da je jedini Memorijalni kompleks ove vrste južno od Mauthauzena u Austriji sa kompletiranom stalnom postavkom i stručnim vodičima čini ga mestom koje se ne zaobilazi”, istakao je Ozimić.

Stalna postavka ima tekstove na srpskom sa uporednim prevodom na engleski jezik i podeljena je na sledeće celine:

1. Osnivanje logora 2. Bekstva iz logora 3. Rešenje jevrejskog pitanja (Jevrejska soba) 4. Društvo Crvenog krsta i logorski lekari 5. Soba svakodnevnog života u logoru 6. Memorijalna soba 7. Soba posvećena interniranima u logore zapadne Evrope.

Logor u Nišu
Foto: Nebojša Ozimić

U stalnoj postavci izloženo je 320 predmeta i preko 600 fotografija u elektronskom obliku.

Pročitajte i Hamam ili Muzej džeza u niškoj Tvrđavi.

8 thoughts on “Prvi proboj iz nacističkog logora u Evropi dogodio se u Nišu”
  1. I am really impressed with your writing skills as well as with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it抯 rare to see a great blog like this one today..

  2. Greetings from Colorado! I’m bored to death at work so I decided to check out your website on my iphone during lunch break. I enjoy the knowledge you provide here and can’t wait to take a look when I get home. I’m shocked at how fast your blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyhow, good blog!

  3. Hey this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding skills so I wanted to get advice from someone with experience. Any help would be greatly appreciated!

  4. I was suggested this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You are incredible! Thanks!

  5. Thanks for your marvelous posting! I genuinely
    enjoyed reading it, you happen to be a great author.I
    will make certain to bookmark your blog and will come back in the foreseeable future.
    I want to encourage yourself to continue your great posts, have a nice evening!

  6. I think this is one of the most vital info for me. And i’m glad reading your article. But should remark on some general things, The website style is great, the articles is really great : D. Good job, cheers

  7. Excellent way of explaining, and fastidious piece of writing to get facts
    concerning my presentation subject matter, which i am going to present in institution of higher education.

  8. Thanks a lot for giving everyone an extraordinarily superb chance to read from this site. It really is very pleasing and jam-packed with amusement for me personally and my office mates to visit your blog no less than thrice per week to learn the latest stuff you will have. And definitely, I am at all times motivated with your outstanding information you give. Certain two tips on this page are undeniably the most suitable we have had.

Leave a Reply

Your email address will not be published.